Chat with us, powered by LiveChat

Pacjent vs Klient ÔÇô jak semantyka wp┼éywa na relacje w gabinecie dietetycznym

Nowy pacjent w gabinecie dietetycznym. Jak prze┼éama─ç ÔÇ×pierwsze lodyÔÇŁ, aby odnie┼Ť─ç sukces? 7 wa┼╝nych wskaz├│wek dla dietetyka.
Marzec 1, 2018
Trudni pacjenci w gabinecie dietetyka. Pacjent typu „To nie moja wina!” 2 g┼é├│wne strategie dzia┼éania
Lipiec 31, 2018

Czy zastanawiali┼Ťcie si─Ö kiedy┼Ť, kto przychodzi do Waszego gabinetu dietetycznego? U nas ostatnio du┼╝o miejsca po┼Ťwi─Öcamy temu zagadnieniu. Pytanie z pozoru banalne. Przecie┼╝ wszyscy wiemy, ┼╝e do gabinetu przychodzi pacjent ÔÇŽ

A mo┼╝e w┼éa┼Ťnie ÔÇô nie? Mo┼╝e nie pacjent, tylko ÔÇô klient?

Chocia┼╝ ostatnio spotykamy si─Ö z g┼éosami, kt├│re twierdz─ů, ┼╝e w gruncie rzeczy to niewa┼╝ne, jak b─Ödziemy tytu┼éowa─ç odbiorc─Ö naszych us┼éug, to jednak naszym zdaniem to ma znaczenie, tak dla klienta jak i dla nas.

 

Perspektywa klienta/pacjenta

Ludzki umys┼é jest leniwy (i to jest dobra informacja ;)). Ma za zadanie zachowa─ç nas bezpiecznymi i wzgl─Ödnie zadowolonymi z ┼╝ycia. ┼╗eby oszcz─Ödzi─ç sobie pracy i zaoszcz─Ödzi─ç energi─Ö, pos┼éuguje si─Ö pewnymi archetypami (czyli okre┼Ťlonym sposobem kategoryzacji zjawisk). Cz─Östo robi to za pomoc─ů obraz├│w. Jaki obraz macie w g┼éowie na has┼éo┬á ÔÇ×pacjentÔÇŁ? S┼éowo to kojarzy si─Ö z chorob─ů, szpitalem, l─Ökiem, bezsilno┼Ťci─ů i niemo┼╝no┼Ťci─ů zrobienia czego┼Ť na w┼éasn─ů r─Ök─Ö. ÔÇ×PacjentÔÇŁ to kto┼Ť, kto w d┼éugiej koszuli, le┼╝─ůc w szpitalnym ┼é├│┼╝ku, zaniepokojonym wzrokiem ┼Ťledzi ka┼╝dy ruch lekarza, siostry oddzia┼éowej czy innej osoby, kt├│ra si─Ö nim w danej chwili zajmuje. Niewiele mo┼╝e zrobi─ç, bo te┼╝ nie ma wiedzy, ani umiej─Ötno┼Ťci, ani mo┼╝liwo┼Ťci, ┼╝eby zmieni─ç swoj─ů sytuacj─Ö. Pozostaje mu tylko czeka─ç, a┼╝ kto┼Ť m─ůdrzejszy i bardziej sprawczy zadecyduje o jego losie.

Z kolei z czym kojarzy Wam si─Ö s┼éowo ÔÇ×klientÔÇŁ? Klient to kto┼Ť, kto ma kontrol─Ö nad ┼╝yciem ÔÇô nad tym, co zamierza naby─ç, jak─ů form─Ö aktywno┼Ťci fizycznej chce praktykowa─ç i gdzie, na to, co je, co kupuje, co wybiera, a co odrzuca. Kluczem do rozumienia klienta jest w┼éa┼Ťnie s┼éowo ÔÇ×sprawczo┼Ť─çÔÇŁ, co oznacza ni mniej ni wi─Öcej tylko kontrol─Ö nad w┼éasnym ┼╝yciem i wzi─Öcie odpowiedzialno┼Ťci za zmiany. Nazywaj─ůc pacjenta klientem dajemy mu do zrozumienia, ┼╝e wierzymy w niego i w jego mo┼╝liwo┼Ťci, w to, ┼╝e on sam jest ekspertem od siebie, a my jeste┼Ťmy po to, ┼╝eby w przyjazny, wspieraj─ůcy, ┼╝yczliwy spos├│b wyposa┼╝y─ç go w now─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci, tak, by m├│g┼é ze swojego ┼╝ycia korzysta─ç w zdrowszy, bardziej optymalny i zr├│wnowa┼╝ony spos├│b.

My ┼╝yczymy Wam samych ┼Ťwiadomych odbiorc├│w, takich, kt├│rzy chc─ů wzi─ů─ç odpowiedzialno┼Ť─ç za sw├│j wysi┼éek i swoje efekty, za zmian─Ö, kt├│rej oczekuj─ů. I kt├│rzy przychodz─ů do Was jak do specjalisty z wiar─ů, ┼╝e jeste┼Ťcie tu po to, aby im pom├│c, i ┼╝e wsp├│lnie ustalicie taki plan ┼╝ywieniowy, kt├│ry pomo┼╝e im zrealizowa─ç ich zamierzenia.

 

Perspektywa dietetyka

U┼╝ywanie s┼éowa ÔÇ×pacjentÔÇŁ mamy we krwi. Przez ca┼ée studia operowali┼Ťmy tym poj─Öciem na okre┼Ťlenie osoby, kt├│ra b─Ödzie korzysta─ç z naszych us┼éug. ÔÇ×Pacjent, pacjentowi, dla pacjentaÔÇŁ –┬á odmieniali┼Ťmy ┬áten wyraz przez wszystkie przypadki, a┼╝ jego u┼╝ywanie wesz┼éo nam w krew. Zatem po co teraz robi─ç raban, skoro nauczyli┼Ťmy si─Ö, ┼╝e pacjent to pacjent, i kropka?

Ponadto zdajemy sobie spraw─Ö, ┼╝e przecie┼╝ przychodz─ů do nas osoby ze zdiagnozowanymi chorobami albo zaburzeniami zdrowia, znajduj─ůcy si─Ö pod opiek─ů lekarzy specjalist├│w, wi─Öc tym bardziej s┼éowo ÔÇ×pacjentÔÇŁ wydaje si─Ö na miejscu.

Owszem, taka argumentacja ma sens. Ale ÔÇŽ Czy wiecie, ┼╝e to, jak b─Ödziemy nazywa─ç osoby odwiedzaj─ůce nasze gabinety, determinuje nasz spos├│b zachowania si─Ö w stosunku do nich? Naprawd─Ö. Przeprowadzono badania, kt├│re m├│wi─ů o tym, ┼╝e to, jak nazywamy osoby odwiedzaj─ůce nasz gabinet, odzwierciedla┬á spos├│b my┼Ťlenia o naszym zawodzie i okre┼Ťla nasze podej┼Ťcie do pracy dietetyka. ┬áS┼éowo ÔÇ×pacjentÔÇŁ implikuje chorob─Ö, stan czy kondycj─Ö, w kt├│rej w┼éasny wp┼éyw osoby na sytuacj─Ö jest mocno ograniczony, za to wymagana jest szeroka interwencja ┼Ťwiata zewn─Ötrznego ÔÇô szpitala, lekarza specjalisty, profesjonalisty, kogo┼Ť, kto si─Ö zna i jest ÔÇ×wy┼╝ejÔÇŁ. Zatem my┼Ťl─ůc: ÔÇ×pacjentÔÇŁ mamy nie┼Ťwiadom─ů tendencj─Ö do my┼Ťlenia o kim┼Ť bardziej jak o przedmiocie/obiekcie ni┼╝ podmiocie dzia┼éa┼ä. Kr├│tko m├│wi─ůc, pod┼Ťwiadomie sobie i jemu dajemy taki komunikat: ÔÇ×Widzisz cz┼éowieku, doprowadzi┼ée┼Ť si─Ö do takiego stanu, i teraz ja musz─Ö ci─Ö z niego wyci─ůgn─ů─ç, bo sam nie potrafisz, a ty masz mnie s┼éucha─ç, bo w ko┼äcu to ja wiem lepiej, jak ci pom├│cÔÇŁ. Natomiast u┼╝ywanie s┼éowa ÔÇ×klientÔÇŁ budzi w nas postaw─Ö wsp├│┼épracy, buduje relacyjno┼Ť─ç, wskazuje na nasz─ů wiar─Ö w to, ┼╝e klient ma wszelkie zasoby┬á (motywacj─Ö, determinacj─Ö, mo┼╝liwo┼Ťci fizyczne, ┼Ťrodki finansowe i w ko┼äcu ÔÇô zdrowy rozs─ůdek) do tego, by zmieni─ç obecn─ů sytuacj─Ö, rozpocz─ů─ç diet─Ö, trwa─ç na niej, osi─ůgn─ů─ç efekty, kt├│ry wsp├│lnie z nami za┼éo┼╝y sobie na pierwszej wizycie. Jednym s┼éowem – wierzymy, ┼╝e klient jest sprawczy, i oddajemy mu cz─Ö┼Ť─ç odpowiedzialno┼Ťci za ca┼éy proces. Ponadto, co jest by─ç mo┼╝e kluczowe w naszym podej┼Ťciu, mamy tendencj─Ö do tego, ┼╝eby wierzy─ç w klienta i jego mo┼╝liwo┼Ťci o wiele bardziej ni┼╝ kiedy my┼Ťlimy o pacjencie.

Chcecie sprawdzi─ç, jak to wygl─ůda u Was? Zach─Öcamy Was zatem do kr├│tkiego ─çwiczenia. Usi─ůd┼║cie wygodnie, zamknijcie oczy, we┼║cie kilka spokojnych oddech├│w. Kiedy wyciszycie my┼Ťli, spr├│bujcie wyobrazi─ç sobie, jak siedzicie w swoim gabinecie, spokojni, wypocz─Öci.┬á Cichy odg┼éos pukania. Na wasze ÔÇ×prosz─ÖÔÇŁ otwieraj─ů si─Ö drzwi, i wchodzi jaka┼Ť osoba, kt├│ra ma na sobie koszulk─Ö z napisem ÔÇ×Pacjent XÔÇŁ.┬á Zobaczcie, jak wygl─ůda, jak si─Ö zachowuje, jak m├│wi, jak siada ÔÇŽ Jakie uczucia w Was budzi? Zobaczcie siebie w relacji do niego, jak go witacie, jak si─Ö do niego zwracacie ÔÇŽ Pos┼éuchajcie,┬á co do niego m├│wicie, jakim tonem si─Ö do niego zwracacie ÔÇŽ Zwr├│─çcie uwag─Ö, w jaki spos├│b go s┼éuchacie, jak d┼éugo trwa wizyta, jak si─Ö z nim ┼╝egnacie ÔÇŽ Co my┼Ťlicie po jego wyj┼Ťciu ÔÇŽ

Chwil─Ö potem ma miejsce podobna sytuacja. Wchodzi kolejna osoba. Tym razem ma na sobie koszulk─Ö z napisem ÔÇ×Klient XÔÇŁ. Spr├│bujcie jeszcze raz prze┼╝y─ç w my┼Ťlach t─Ö wizyt─Ö. Zobaczcie waszego klienta, jak wygl─ůda, jak si─Ö zachowuje, jak m├│wi, jak siada ÔÇŽ Jakie uczucia w Was budzi? Zobaczcie siebie w relacji do niego, jak go witacie, jak si─Ö do niego zwracacie ÔÇŽ Pos┼éuchajcie,┬á co do niego m├│wicie, jakim tonem si─Ö do niego zwracacie ÔÇŽ Zwr├│─çcie uwag─Ö, w jaki spos├│b go s┼éuchacie, jak d┼éugo trwa wizyta, jak si─Ö z nim ┼╝egnacie ÔÇŽ Co my┼Ťlicie po jego wyj┼Ťciu ÔÇŽ

Co by┼éo takie samo? Co by┼éo inne? Jakie by┼éy Wasze emocje? Czy co┼Ť si─Ö zmieni┼éo w Waszym stosunku do drugiego interesanta?

Je┼Ťli Wasze reakcje, zachowania, podej┼Ťcie i my┼Ťli w obu przypadkach by┼éy jednakowe ÔÇô mo┼╝ecie sobie szczerze pogratulowa─ç. To jest pi─Ökne ┼Ťwiadectwo tego, ┼╝e traktujecie wszystkich tak samo uczciwie, z t─ů sam─ů etyk─ů zawodow─ů. Gratulujemy. Je┼Ťli za┼Ť nie ÔÇô to warto si─Ö zastanowi─ç, z czego wynika r├│┼╝nica.

A tak na marginesie – kogo darzycie wi─Ökszym szacunkiem┬á – przys┼éowiow─ů ÔÇ×bied─ÖÔÇŁ, kt├│ra przychodzi w┬á postawie wyuczonej bezradno┼Ťci, czy raczej kogo┼Ť, kto jest sprawczy i bierze sprawy w swoje r─Öce? Na tym mniej wi─Öcej polega r├│┼╝nica mi─Ödzy klientem i pacjentem.

Dietetyk ÔÇô to brzmi dumnie

Kiedy rozmawiamy┬á z innymi dietetykami, jednym z argument├│w przeciwko u┼╝ywaniu poj─Öcia ÔÇ×klientÔÇŁ jest subiektywne uczucie, ┼╝e sprowadza nas to do roli sprzedawc├│w, podczas gdy my chcemy by─ç postrzegani jako specjali┼Ťci w swojej dziedzinie, a nie jak kto┼Ť, do kogo tylko idzie si─Ö, p┼éaci i wymaga. Zupe┼énie jakby┼Ťmy w ten spos├│b mieli straci─ç na autorytecie. A przecie┼╝ ÔÇ×dietetyk ÔÇô to brzmi dumnieÔÇŁ. Nie chcemy by─ç zaszufladkowani razem z innymi, kt├│rzy wciskaj─ů swoje (w─ůtpliwej jako┼Ťci) us┼éugi, ┼╝eby tylko zarobi─ç. Co o tym my┼Ťlicie?

Nie ma nic z┼éego w sprzeda┼╝y. Ka┼╝dy z nas sprzedaje, w ka┼╝dej chwili swojego ┼╝ycia, w kt├│rej odbiorc─ů naszych us┼éug jest inny cz┼éowiek. Inni p┼éac─ů nam za nasz─ů wiedz─Ö, umiej─Ötno┼Ťci, zaanga┼╝owanie, profesjonalizm ÔÇô s┼éowem: za jako┼Ť─ç. My w ÔÇ×DieticoÔÇŁ oraz w Poradni Avocado┬á staramy si─Ö, ┼╝eby ta jako┼Ť─ç by┼éa jak najlepsza, ┼╝eby nasze dzia┼éania przynosi┼éy wymiern─ů, autentyczn─ů korzy┼Ť─ç i by┼éy zorientowane na dobro ludzi, kt├│rym s─ů dedykowane.

 

Nie wiesz? Zapytaj.

Oczywi┼Ťcie zawsze mo┼╝na zapyta─ç samych pacjent├│w/klient├│w, do czego zreszt─ů zach─Öcamy, poniewa┼╝ jest to jeszcze jeden z element├│w nawi─ůzywania relacji z osob─ů, kt├│ra odwiedza nasz gabinet. Takie pytanie wskazuje na autentyczne zainteresowanie dietetyka klientem/pacjentem, i daje dow├│d zaanga┼╝owania w┬á zapewnienie mu maximum komfortu oraz podkre┼Ťla nasz─ů gotowo┼Ť─ç do traktowania go jak r├│wnorz─Ödnego partnera w procesie, kt├│ry zaczyna si─Ö za drzwiami naszego gabinetu.

 

A jakie jest Wasze zdanie na ten temat? Dajcie zna─ç w komentarzach. By─ç mo┼╝e macie jakie┼Ť do┼Ťwiadczenia w tej kwestii, kt├│re mog─ů ubogaci─ç dyskusj─Ö na ten temat, b─Ödziemy bardzo wdzi─Öczni, je┼Ťli zechcecie si─Ö z nami podzieli─ç w┼éasnymi przemy┼Ťleniami.

I wiecie, mamy tak─ů my┼Ťl na koniec, ┼╝e do gabinetu dietetycznego wcale nie przychodzi pacjent, ani nawet klient. Do gabinetu przychodzi ÔÇô Cz┼éowiek. I cho─ç oczywi┼Ťcie rubryka pod tytu┼éem: ÔÇ×Dane Cz┼éowiekaÔÇŁ brzmi jako┼Ť ma┼éo konkretnie, to pami─Ötajmy – cokolwiek tam wpiszemy – ┼╝e przede wszystkim przychodzi do nas ┬áKto┼Ť, kto jest┬á wolny, tw├│rczy, kreatywny, z ca┼éym swoim potencja┼éem i mo┼╝liwo┼Ťci─ů zmiany swojego ┼╝ycia na lepsze. B─ůd┼║my cz─Ö┼Ťci─ů tej zmiany.

 

Źródła:

Anderson B, Reflection on practise: dietitian as partner or expert?, Prac Res, 1998

https://www.psychologytoday.com/us/blog/what-doesnt-kill-us/201308/patients-or-clients

https://www.researchgate.net/profile/Debbie_Maclellan/publication/6821588_Dietitians’_Opinions_and_Experiences_Of_Client-Centred_Nutrition_Counselling/links/0deec536b820d86861000000/Dietitians-Opinions-and-Experiences-Of-Client-Centred-Nutrition-Counselling.pdf

https://www.psychiatryadvisor.com/practice-management/semantics-influuences-practice-psychiatry/article/423869/

 

Logowanie