Chat with us, powered by LiveChat

CZ.3 Jak odpowiednio przygotować pacjenta i przeprowadzić badanie składu ciała na analizatorze?

CZ.2 Wybór analizatora składu ciała do gabinetu dietetycznego. Czym się kierować?
Wrzesień 25, 2019
Planer dla Dietetyka – Pa┼║dziernik 2019 – do druku
Wrzesień 30, 2019

W celu uzyskania najbardziej wiarygodnych i powtarzalnych wynik├│w analizy sk┼éadu cia┼éa metod─ů impedancji bioelektryczne nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö na odpowiednie przygotowanie analizatora, przygotowanie pacjenta, prawid┼éowo przeprowadzi─ç analiz─Ö oraz uwzgl─Ödni─ç ewentualne przeciwwskazania.

Przygotowanie analizatora

Analizatory przeznaczone do pomiar├│w w pozycji pionowej powinny by─ç ustawione na stabilnym i r├│wnym pod┼éo┼╝u. Przed analiz─ů powinny by─ç wypoziomowane i odt┼éuszczone.

Przygotowanie pacjenta do badania

Nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö na czynniki mog─ůce wp┼éywa─ç za zawarto┼Ť─ç elektrolit├│w i p┼éyn├│w. Cz─Östo niemo┼╝liwe jest wykonanie badania na czczo, ale warto zwr├│ci─ç uwag─ů, aby pacjent przyst─Öpowa┼é do badania minimum 60 minut po spo┼╝yciu pokarm├│w i konsumpcji p┼éyn├│w. W przypadku obfitego posi┼éku czas ten powinien zosta─ç wyd┼éu┼╝ony. Nie powinien wykonywa─ç intensywnych ─çwicze┼ä fizycznych na 12 godzin przed badaniem, korzysta─ç z sauny┬á oraz wykazywa─ç objaw├│w chor├│b infekcyjnych [11].

Ponadto:

  • Nale┼╝y zaleci─ç pacjentowi opr├│┼╝nienie p─Öcherza moczowego na ok 15min przed badaniem.
  • W przypadku potrzeby wpisania wysoko┼Ťci cia┼éa pomiar wysoko┼Ťci powinien by─ç wykonany bezpo┼Ťrednio przed badaniem i wpisany do analizatora z dok┼éadno┼Ťci─ů do 1cm. W przypadku braku takiej mo┼╝liwo┼Ťci nale┼╝y wpisa─ç wysoko┼Ť─ç zgodnie z wiedz─ů pacjenta i zanotowa─ç w celu wpisania takiej samej warto┼Ťci przy pomiarach kontrolnych [12].
  • Analiza powinna by─ç wykonana w bieli┼║nie, je┼╝eli nie ma takiej mo┼╝liwo┼Ťci nale┼╝y zleci─ç pacjentowi sprawdzenie masy odzie┼╝y przed analiz─ů (np. w domu na wadze ┼éazienkowej) w celu naniesienia tych danych do analizatora.

 

Przebieg badania

  • ┬áBadany powinien stan─ů─ç na analizatorze w taki spos├│b, aby stopy na jak najwi─Ökszej powierzchni dotyka┼éy elektrod. Ko┼äczyny dolne powinny by─ç wyprostowane w stawach kolanowych i nie powinny do siebie przylega─ç, je┼╝eli nie ma takiej mo┼╝liwo┼Ťci nale┼╝y rozwa┼╝y─ç rozdzielenie ko┼äczyn bawe┼énianym kawa┼ékiem materia┼éu lub chusteczk─ů.
  • W przypadku analizator├│w z mo┼╝liwo┼Ťci─ů segmentowych pomiar├│w elektrody do r─ůk nale┼╝y poda─ç pacjentowi po wy┼Ťwietleniu ca┼ékowitej masy cia┼éa na urz─ůdzeniu (w przeciwnym razie ich masa zostanie wliczona do ca┼ékowitej masy cia┼éa badanego, co wp┼éywanie na analiz─Ö wszystkich komponent├│w tkankowych masy cia┼éa).
  • Elektrody w r─Ökach powinny by─ç trzymanie w spos├│b naturalny (stabilny, ale nie zbyt mocny), ko┼äczyny g├│rne powinny by─ç odwiedzione od tu┼éowia i proste w stawie ┼éokciowym.
  • Badany powinien sta─ç nieruchomo przez ca┼éy czas trwania analizy.
  • W przypadku pomiar├│w w pozycji horyzontalnej elektrody powinny by─ç umieszczone ostro┼╝nie,┬á wg wskaza┼ä producenta (zwykle na linii ┼Ťrodkowej grzbietowej powierzchni r─ůk i st├│p) na wcze┼Ťniej zdezynfekowanej sk├│rze.
  • W przypadku, kiedy analizator posiada mo┼╝liwo┼Ť─ç pomiaru w trybie ÔÇ×sportÔÇŁ nale┼╝y przestrzega─ç zalece┼ä producenta dotycz─ůcego u┼╝ycia tego trybu analizy.
  • Ju┼╝ podczas przeprowadzania pierwszej analizy u danego pacjenta warto zwr├│ci─ç uwag─Ö, aby by┼éa prowadzona w warunkach mo┼╝liwych do odtworzenia (m.in. godzina pomiaru, u kobiet faza cyklu).
  • W przypadku analizy w pozycji pionowej nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö na temperatur─Ö st├│p i d┼éoni (nie powinny mie─ç odczuwalnie ni┼╝szej temperatury od fizjologicznej temperatury cia┼éa).
  • Zgrubia┼éy nask├│rek na podeszwach st├│p mo┼╝e uniemo┼╝liwi─ç wykonanie analizy. W przypadku trudno┼Ťci nale┼╝y rozwa┼╝y─ç przetarcie st├│p i elektrod p┼éynem stosowanym do dezynfekcji i/lub po┼éo┼╝y─ç chusteczki do dezynfekcji na elektrody.

Przeciwwskazania

Bezwzgl─Ödnym przeciwwskazaniem do wykonania analizy sk┼éadu cia┼éa metod─ů BIA jest wszczepiony rozrusznik serca [13].┬á Nie wykonuje si─Ö r├│wnie┼╝ analiz kobiet─ů ci─Ö┼╝arnym. Co prawda nat─Ö┼╝enie i cz─Östotliwo┼Ť─ç pr─ůdu stosowana w technologi BIA nie powinna mie─ç wp┼éywu na p┼é├│d, jednak┬á taka analiza by┼éaby zupe┼énie niemiarodajna z racji na zmieniaj─ůce si─Ö nawodnienie podczas trwania ci─ů┼╝y. Warto o tym pami─Öta─ç, aby ewentualnie uspokoi─ç pacjentk─Ö, kt├│ra wykona┼éa analiz─Ö sk┼éadu cia┼éa wcze┼Ťniej ni┼╝ test ci─ů┼╝owy.

Metalowe elementy w ciele nie s─ů przeciwwskazaniem do wykonania analizy, ale b─Öd─ů wp┼éywa─ç na wynik, co nale┼╝y to uwzgl─Ödni─ç w interpretacji. Implanty w formie silikonowej zwykle wp┼éyn─ů na wzrost masy tkanki t┼éuszczowej.

Podsumowanie

Trudno o ca┼ékowicie satysfakcjonuj─ůc─ů metod─Ö analizy sk┼éadu cia┼éa. Jednak odpowiednie przygotowanie do analizy BIA, prawid┼éowe przeprowadzenie i co najwa┼╝niejsze w┼éa┼Ťciwa interpretacja uzyskanego wyniku mo┼╝e stanowi─ç dla dietetyka dobre narz─Ödzie pracy.

 

Autor: mgr Magdalena Superson ,dietetyk, www.cateringdietetyczny.pl

Bibliografia:

  1. Heymsfield S., Lohman T., Wang Z., Going S. Human Body Composition, Human Kinetics, 2005
  2. Bolanowski M., Zadro┼╝na-┼Üliwka B., Zato┼äska K., Badanie sk┼éadu cia┼éaÔÇö metody i mo┼╝liwo┼Ťci zastosowania w zaburzeniach hormonalnych, Endokrynologia, Oty┼éo┼Ť─ç i Zaburzenia Przemiany Materii 2005, tom 1, nr 1, s. 20ÔÇô25.
  3. Daves P.S., Cole T.J, Body composition techniquesin health and disease Cambrige University Press, 1995, 36.
  4. Jensen M.D., Kanaley J.A., Reed J.E.,Sheedy P.F.: Measurement of abdomi-nal and visceral fat with computed to-mography and dual-energy x-ray ab-sorptiometry. Am. J. Clin. Nutr. 1995; 61: 274ÔÇô278.
  5. Shephard P.J., Body composition in biological anthropology, Cambrige University Press, 1991, 15.
  6. Peppa M., Stefanaki C., Papaefstathiou A., Boschiero D., Dimitriadis G., Chrousos G. Bioimpedance analysis vs. DEXA as a screening tool for osteosarcopenia in lean, overweight and obese Caucasian postmenopausal females, Hormones (Athens). 2017 Apr;16(2):181-193.
  7. Bolanowski M., Nilsson B.E.: Asses-sment of human body composition using dual-energy X-ray absorptiometry and bioelectrical impedance analysis.Med. Sci. Monit. 2001; 7: 1029ÔÇô1033.
  8. Chen W., Jiang H.,, Yang J., Yang H., Liu J., Zhen X., Feng L., Yu J., Body Composition Analysis by Using Bioelectrical Impedance in a Young Healthy Chinese Population: Methodological Considerations, Food Nutr Bull. 2017 Jun;38(2):172-181.
  9. Coppini LZ. Waitzberg DL. Campos AC. Limitations and validation of bioelectrical impedance analysis in morbidly obese patients. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2005; 8: 329 ÔÇô 332.
  10. Major-Go┼éuch A., Miazgowski T., Krzy┼╝anowska-┼Üwiniarska B., Safranow K., Hajduk A. , Por├│wnanie pomiar├│w masy t┼éuszczuu m┼éodych zdrowych kobiet z prawid┼éow─ůmas─ů cia┼éa za pomoc─ů impedancji bioelektrycznej i densytometrii, Endokrynologia, Oty┼éo┼Ť─ç i Zaburzenia Przemiany Materii 2010, tom 6, nr 4, 189ÔÇô195.
  11. Lewitt A., M─ůdro E., Krupienicz A., Podstawy teoretyczne i zastosowania analizy impedancji bioelektrycznej (BIA), Endokrynologia, Oty┼éo┼Ť─ç, Zaburzenia Przemiany Materii 2007, tom 3, nr 4, s. 79ÔÇô84.
  12. Piepiora P., Superson M., Witkowski K., Personality and the body composition of athletes using the example of the Polish national youth female wrestling team, Journal of Combat Sports and Martial Arts 2017; 8 (2): 107-109.
  13. . http://www.tanitapolska.pl/faq

 

Logowanie